آلمان دارای یک بازار اقتصادی اجتماعی با نیروی کار مجرب ,موجودی سرمایه بزرگ ,سطح پائین فساد و سطح بالا از نو آوری است. آلمان بزرگترین اقتصاد ملی در اروپاست  در ادامه با این کشور بیشتر آشنا خواهیم شد :

 

  • معرفی آلمان

آلمان به آلمانی دویچلند Deutschland با نام رسمی جمهوری فدرال آلمان Bundesrepublik Deutschland BDR کشوری در قاره اروپا با پایتخت برلین است. آلمان از شمال با دریای شمال, دانمارک و دریای بالتیک, از شرق با لهستان و جمهوری چک, از جنوب با اتریش و سوئیس و از غرب با فرانسه, لوکزامبورگ, بلژیک و هلند مرز دارد. آلمان با هشتاد و دو میلیون پر جمعیت ترین کشور اروپاست. آلمان دارای نظام سیاسی جمهوری فدرال دموکراتیک پارلمانی بوده و دارای شانزده ایالت است. این ایالتها میتوانند در برخی مسائل مستقل عمل کنند.

آلمان هم اکنون یکی از صنعتی ترین کشورهای جهان است و به عنوان ثروتمند ترین عضو اتحادیه اروپا, موتور حوزه پولی یورو به حساب می آید. شهرهای بزرگ آلمان برلین, هامبورگ, مونیخ و فرانکفورت میباشند.

  • اقتصاد آلمان

آلمان بزرگترین اقتصاد اروپا و جایگاه چهارم تولید ناخالص داخلی (نرخ تبدیل ارز) و پنجمین تولید ناخالص داخلی (برابری قدرت خرید) را در جهان دارد. آلمان از بنیانگذاران اتحادیه اروپا و حوزه یورو است. جایگاه اقتصادی این کشور در جهان بعد از انقلاب صنعتی و همزمان با تشکیل آن مطرح شد و تا به امروز از آن به عنوان یک کشور پیشرو و نوآور و همچنین سرمایه گذار در پروژه های تحقیقاتی اسم برده میشود. اقتصاد آلمان از سیستم اقتصاد اجتماعی بازار پیروی میکند.

در سال ۲۰۱۴ این کشور رکورد بیشترین مازاد تجاری دنیا را به ارزش ۲۸۵ میلیارد دلار ثبت کرد. آلمان همچنین در سال ۲۰۱۴ با صادراتی معادل ۱٫۱۳ تریلیون یورو (۱٫۲۸ تریلیون دلار) سومین صادر کننده بزرگ در دنیا از لحاظ کالا و خدمات بوده است. %۷۰ تولید ناخالص داخلی آلمان به بخش خدمات, %۲۹٫۱ به صنعت و %۰٫۹ به کشاورزی اختصاص دارد. صادرات این کشور %۴۱ از تولید ملی را شامل میشوند. ده محصول اول صادراتی آلمان عبارتند از: خودرو, ماشین آلات, محصولات شیمیایی, محصولات الکترونیک, تجهیزات الکتریکی, مواد دارویی, تجهیزات حمل و نقل, فلزات, محصولات خوراکی و پلاستیک. %۵۰ انرژی آلمان از سوزاندن زغال سنگ یا سوختهای فسیلی بدست می آید. انرژی هسته ای, گاز, انرژی باد, سوختهای بیو, انرژی خورشیدی و نیروگاه های آبی در مرتبه های بعدی قرار دارند.

آلمان اولین کشور صنعتی است که متعهد به جایگزین کردن انرژی های تجدید پذیر با سوختهای فسیلی برای تامین انرژی مورد نیاز خود شد. در حال حاظر %۲۷ نیروی برق مصرفی آلمان از انرژی های تجدید پذیر تولید میشوند. %۹۹ شرکتهای آلمانی, شرکتهای با اندازه کوچک و متوسط هستند که عمدتا به صورت خانوادگی اداره میشوند. در میان ۵۰۰ ابر شرکت بزرگ دنیا از لحاظ درآمد, دفتر مرکزی ۵۳ شرکت در آلمان قرار دارد که از میان آنها میتوان از فولکس واگن, آلیانتس, دایملر, بی ام و, زیمنس, BASF, میونیک ره, ا.آن, بایر و ار.و.ئه نام برد.

آلمان همچنین میزبان بزرگترین نمایشگاه های دنیاست و دو سوم نمایشگاه های معتبر دنیا در آلمان برگذار میشوند. بزرگترین نمایشگاه های سالیانه و کنگره های اقتصادی در این کشور در شهرهایی همانند هانوفر, مونیخ, فرانکفورت و برلین برگذار میشوند. آلمان تنها کشور در بین پنج کشور صادر کننده بزرگ اسلحه در دنیاست که عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل نیست. اکثر افراد شاغل (%۷۳٫۵۳) در بخش خدمات در آلمان به کار گرفته شده اند, از جمله در حمل ونقل, هتل ها و رستوران ها, خدمات اجتماعی و بهداشت و درمان, مسکن و بخش مالی. بخش تولید %۲۴٫۴ از نیروی کار را در خود دارد که در حوزه هایی نظیر شیلات , کشاورزی و جنگلداری مشغول هستند. نرخ بیکاری در این کشور در فوریه ۲۰۱۴ برابر با %۵٫۱ بوده است.

  • زیر ساخت

آلمان به دلیل وجود در مرکز اروپا, قطب حمل ونقل اروپا به حساب می آید. آلمان دارای حمل و نقل متراکم و شبکه ای مدرن است و در شبکه بزرگراهی و اتوبانی از نظر مقدار و طول رتبه سوم در جهان را داراست. این کشور دارای خط راه آهن پر سرعت است. قطارهای سریع السیر در آلمان خدمات عمده ای را به شهروندان شهرستان ها میدهند و بعضی از آنها با سرعتی در حدود ۳۰۰ کیلومتر در ساعت حرکت میکنند.

بزرگترین فرودگاه آلمان, فرودگاه فرانکفورت است که سومین فرودگاه بزرگ اروپا و مرکز اصلی فعالیت لوفت هانزا میباشد ; در حالی که فرودگاه برلین تگل و دوسلدورف مراکز فعالیت ایر برلین میباشند. عمده فرودگاه های دیگر عبارتند از فرودگاه هامبورگ, فرودگاه کلن_بن و فرودگاه اشتوتگارت.

آلمان چهارمین کشور جهان از نظر تولید ناخالص داخلی است و بزرگترین صادر کننده کالا از نظر درآمد و دومین کشور وارد کننده کالا در جهان است. بر اساس آمارهای سازمان جهانی تجارت میزان صادرات آلمان در سال ۲۰۰۶ میلادی ۱۳۳٫۱ تریلیون دلار بود. آلمان بجز زغال سنگ معادن نسبتا کوچک سنگ آهن, بوکسیت, سنگ مس, نیکل, قلع, نقره, پتاس و نمک ذخایر طبیعی نسبتا کمی دارد و شدیدا به واردات مواد اولیه متکی است.

در آلمان صنایع زیادی فعالند, صنایعی چون الکتریکی, مکانیکی, مواد شیمیایی, منسوجات, غذایی و وسایل نقلیه. از آغاز دهه ۱۹۸۰ میلادی رشد کلانی در صنایع تکنولوژی پیشرفته روی داده است. کارخانه های اتومبیل سازی بنز, بی ام و و فولکس واگن محصولات خود را در تمام نقاط دنیا عرضه میکنند. مهمترین صادرات این کشور وسایل نقلیه موتوری و وسایل الکتریکی است. تعداد افراد شاغل در صنایع خدماتی نزدیک به دو برابر کارکنان صنایع تولیدی است. بانکداری و امور مالی از منابع مهم درآمد ارز خارجی است و شهر فرانکفورت یکی از مراکز اصلی امور مالی و تجاری در جهان و مقر بانک مرکزی اروپاست.

  • علم و تکنولوژی

دستاوردهای آلمان در زمینه علم بسیار مهم و چشمگیر بوده است به طوری که اساس اقتصاد کشور را بنا کرده است. جایزه نوبل تا سال ۲۰۱۰ به ۱۰۳ آلمانی رسیده است که پس از آمریکا و بریتانیا در رده سوم برندگان قرار دارد. دانشمندان آلمانی موفق به دریافت جوایز متعددی شده‌اند که این جوایز بیشتر در زمینه پزشکی، فیزیک و شیمی هستند در نجوم یوهانس کپلر با کشف قوانین سه‌گانه کپلر علم نجوم را متحول کرد. کارهای آلبرت انیشتین وماکس پلانک پایه‌گذار فیزیک کوانتوم هستند که بعدها توسط دو آلمانی دیگر به نام‌های ورنر هایزنبرگ و ماکس بورن پیشرفت کرد. ویلهلم رونتگن موفق به کشف اشعه ایکس شد و نخستین کسی بود که جایزه نوبل فیزیک را در سال ۱۹۰۱ به دست آورد. اتو هان به عنوان پیشگام در پرتوزاییدر سال ۱۹۳۸ موفق به کشف شکاف هسته‌ای شد. در زیست‌شناسی، رابرت کخ و فردیناند کوهن میکروبیولوژی را توسعه دادند. تعداد بیشماری از درخشانترین ریاضی دانان تاریخ مانند کارل فردریش گاوس، داوید هیلبرت، برنهارت ریمان ،گوتفرید لایبنیتس و فلیکس کلاین در آلمان متولد شده‌اند

مخترعان و مهندسانی مانند هانس گایگر، رودولف دیزل و کارل بنز خدمات مهمی به صنعت خودروسازی داشته‌اند و یا کنراد تسوزه که مخترع نخستین رایانه دیجیتال الکترومکانیکی است. ورنر فون براون موفق به ساخت اولین وی-۲ موشک بالستیک فضا پیما شد که بعدها نظریات او در ناسا برای پروژه سفر به ماه استفاده شد. کارهای ارزشمند هاینریش هرتز کاشف تابش الکترومغناطیسی نیز از خدمات بی مانند دانشمندان آلمانی در زمینه مهندسی برق بوده است که به اختراع رادیو انجامید. در حال حاضر انجمن فیزیک آلمان بزرگترین انجمن فیزیک در دنیاست و مرکز پژوهش دسی که بزرگترین و پیچیده‌ترین شتابدهنده دنیا در زمان تأسیس خود بود در هامبورگ، آلمان قرار دارند.

  • نظام سیاسی

قانون اساسی
سازماندهی دولتی بر پایه قانون اساسی است. در رأس دولت رئیس جمهور قرار دارد که نقش وی نمادین است. رئیس حکومت صدراعظم است. وی تعیین‌کننده سیاست حکومتی است.اعلامیه جهانی حقوق بشر رکن جدایی‌ناپذیر قانون اساسی آلمان است. ماده ۲۰ قانون اساسی نظام سیاسی، آلمان را با مشخصه‌های دموکراتیک بودن، اجتماعی بودن، مبتنی بر قانون بودن و فدرال بودن معرفی می‌کند. قانون اساسی آلمان با باور به سکولاریسم، هرگونه دخالت نهادهای مذهبی در حکومت را منع می‌کند.

صدر اعظم و وزیران
بوندس‌تاگ صدراعظم را برمی‌گزیند. وی را پیش از انتخابات مجلس فقط می‌توان با «رأی عدم اعتماد سازنده» برانداخت. منظور از سازنده این است که مجلس باید جانشینی برای او داشته باشد و تا  زمانی که مشخص نباشد چه کسی به جای او می‌نشیند، نمی‌توان او را برکنار کرد. حکومت یا به اصطلاحی دیگر کابینه تشکیل شده‌است از صدر اعظم و وزیران. صدراعظم لزوماً عضو مجلس است، وزیران معمولاً از دل مجلس در می‌آیند، اما حتماً لازم نیست چنین باشد. صدراعظم در عمل قدرتمندترین مقام سیاسی است اما مقام تشریفاتی آن پس از رئیس جمهور و رئیس بوندس‌تاگ قرار دارد.

رئیس جمهور
رئیس جمهور توسط همایش اتحادیه (Bundesversammlung)، که آن را به فارسی اجلاس فدرال نیز گفته‌اند، انتخاب می‌شود. همایش اتحادیه تشکیل شده‌است از کل نمایندگان بوندستاگ بعلاوه به تعداد همینان، نمایندگان برگزیدگان مجلس‌های ایالتی. این برگزیدگان لزوماً عضو مجلس ایالتی یا سیاست‌مدار رسمی نیستند، ممکن است مثلاً از چهره‌های فرهنگی و هنری باشند

قوه قضاییه
دادرسی به قصد رعایت حق نیرویی می‌طلبد که در قوه قضاییه جمع است. بیان حق بر عهده قاضی است و امر قاضیان را قوه قضاییه سامان می‌دهد. قضاوت یا تخصصی است یا عمومی در حد قانون اساسی. شاخه‌های تخصصی قضاوت در دادگاه کار، دادگاه امور اداری، دادگاه امور اجتماعی و دادگاه امور مالی تجسم می‌یابند. قضاوت در عمومی‌ترین سطحش از نظر بررسی همخوانی تصمیمی، رأیی یا قانونی با قانون اساسی اتحادیه، بر عهده دادگاه فدرال قانون اساسی است که مرکز آن در کارلسروهه‌ است. در کارلسروهه قاضیان تک تک قوانین مجلس را بررسی نمی‌کنند. آن قانونی بررسی می‌شود که شکایت شود که با قانون اساسی تضاد دارد. شکایت پس از طی سلسله مراتبی به دادگاه کارلسروهه می‌رسد. از آنجایی که دادگاه قانون اساسی فقط از طریق شکایت فعال می‌شود، به اصطلاح گفته می‌شود که از خود ابتکار ندارد، یعنی حق ندارد خود رأسا تصمیم بگیرد امری را برای بررسی از نظر سازگاری با قانون اساسی در دستور کار خود قرار دهد. دادگاه فدرال قانون اساسی دارای دو مجلس سناست. مجلس اول به قانونهای پایه و مجلس دوم به قانونهای مربوط به امور دولتی می‌پردازد. هر سنا هشت عضو دارد. نیمی از قاضیان دادگاه قانون اساسی از سوی یک کمیته ویژه بوندستاگ و نیمی دیگر از سوی بوندس‌رات انتخاب می‌شوند. مدت قضاوت آنان در این دادگاه عالی ۱۲ سال است.

احزاب
امور و مسائل سیاسی در آلمان در سطوح کشوری و ایالتی و تا حدی کمتر در سطح امور شهری از طریق حزبها و با جانبداری حزبی پیش برده می‌شود. ادعای پیشبرد سیاست غیرحزبی یا فراحزبی در آلمان بی‌معنا و حتی فریبکارانه جلوه می‌کند. احزاب نیرومند آلمان عبارت اند از حزب دموکرات مسیحی (CDU) و حزب سوسیال مسیحی (CSU) حزب سوسیال دموکرات (SPD) حزب لیبرال (دموکراتهای آزاد FDP) حزب اتحاد ۹۰ سبزها (Bündnis 90/Die Grünen) و حزب چپ (Die Linke). تعداد کثیری هم حزب‌های کوچک وجود دارند که به ندرت می‌توانند به مجلس راه یابند، زیرا برای ورود به مجلس در هردو سطح ایالتی و کشوری باید ۵ درصد آرا را به دست آورد.

آلمان و ایران

روابط سیاسی
آلمان در سیاست خارجی بازیگر تنها نیست. سیاست آن تقویت بلوکی است که «غرب» خوانده می‌شود. آلمان در این بلوک سیاست خود را پیش می‌برد. یک وجه اصلی سیاست خارجی آلمان فعالیت آن در صحنه اروپا و جهان در چارچوب اتحادیه اروپاست. آلمان نزدیکی ویژه‌ای با فرانسه دارد. همکاری و همراهی با ایالات متحده آمریکا رکن دیگری از سیاست خارجی آلمان فدرال است. آلمان با اسراییل روابط دوستانه ویژه‌ای دارد و تقویت مناسبات با کشورهای عربی را نیز همواره جزو اولویتهای سیاسی خود قرار داده‌ است. در سرتاسر جهان مبنای اعلام‌شده سیاست خارجی آلمان تحکیم صلح، گسترش روابط مودت‌آمیز و کمک به رشد اقتصادی خاصه در جهان سوم است. در سالهای اخیر حقوق بشر به یک مفهوم راهنمای عمده در سیاست خارجی آلمان بدل شده‌است.

روابط ایران و آلمان
در سایت سفارت آلمان در تهران روابط آلمان و ایران چنین توصیف شده‌است: «ایران و آلمان به تاریخی طولانی در روابط سیاسی خود می‌نگرند که تا به اوایل قرن هفدهم می‌رسد. در سال ۱۸۸۵ اولین نمایندگان سیاسی بین ایران و در آن زمان امپراتوری آلمان اعزام شدند. روابط دیپلماتیک بین ایران و جمهوری فدرال آلمان از سال ۱۹۵۲ وجود دارد. این روابط در سال‌های گذشته خالی از تشنج نبوده. به عنوان مثال اعلام رأی دادگاه معروف به میکونوس در آوریل ۱۹۹۷ بحرانی طولانی را به دنبال داشت. با سفر موفقیت آمیز ریاست جمهوری اسلامی ایران، آقای خاتمی به آلمان در ژوئن ۲۰۰۰ زیربنایی استوار برای روابط دو کشور گذاشته شد. اخیرا در کنار روابط بازرگانی و فرهنگی، مسئله حقوق بشر و به ویژه نگرانی جامعه بین‌المللی در ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران درکانون روابط قرار گرفته‌است.»
در سایت سفارت جمهوری اسلامی ایران در برلین روابط ایران و آلمان چنین توصیف شده‌است: «جمهوری اسلامی ایران و جمهوری فدرال آلمان از دیرباز دارای روابطی خوب و سنتی بوده‌اند. روابط ایران و  آلمان که از سابقه‌ای پانصد ساله برخوردار است متکی به خواست و تمایل ملتهای آنهاست که در دورانهای مختلف نظر به ملاحظات امنیتی و منافع مشترک آنها بوده‌است. از نظر تاریخی مجموعه‌ای از ملاحظات و عوامل سیاسی، اقتصادی ـ بازرگانی و فرهنگی باعث نزدیکی دو کشور به هم بوده‌است. تاریخ دوکشور فراز و نشیب‌های زیادی داشته و مناسبات دوجانبه را در دورانهای مختلف تحت تأثیر قرار داده‌است.»